W wyniku orzeczenia rozwodu następuje rozwiązanie małżeństwa, przy czym skutek taki następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu.
Z tą chwilą:
- następuje wyłączenie dziedziczenia ustawowego (byli małżonkowie mogą dziedziczyć po sobie jedynie na podstawie testamentu);
- może powstać szczególny obowiązek alimentacyjny jednego z rozwiedzionych małżonków względem drugiego;
- może istnieć obowiązek alimentacyjny względem dzieci;
- możliwe jest oznaczenie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków;
- nastąpi uregulowanie kwestii władzy rodzicielskiej, gdyż sąd musi w wyroku rozwodowym rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków (może przykładowo powierzyć wykonywanie władzy jednemu z rodziców, ograniczając jednocześnie władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka). W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.
Sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga niektóre kwestie z urzędu, niektóre na wniosek jednego z małżonków oraz kwestie rozstrzygane na zgodny wniosek obojga małżonków.
Z urzędu sąd rozstrzyga o:
- winie małżonka za rozkład pożycia. Jeżeli jednak małżonkowie zażądają żeby sąd zaniechał ustalenia winy to sąd może rozwiązać małżeństwo bez orzekania o winie;
- sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej nad wspólnym, małoletnim dzieckiem. Rodzice mogą przedstawić sądowi swoje porozumienie w tej kwestii i sąd uwzględni je jeśli jest zgodne z dobrem dziecka. Należy pamiętać o tym, że regułą jest wychowywanie się rodzeństwa razem, a jego rozdzielenie może być uzasadnione tylko dobrem dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z małżonków, a władzę drugiego ograniczyć do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka (np. do współdecydowania o sposobie leczenia dziecka w czasie choroby, o wyborze szkoły itd.). Należy przy tym nadmienić, że ten podział obowiązków nie oznacza ograniczenia władzy rodzicielskiej, a jedynie wyznaczeniem uprawnień i obowiązków rodzicielskich. Ponadto, sąd może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga małżonków;
- alimentach dla dziecka. Sąd orzeka o alimentach niezależnie od winy i woli małżonków;
- alimentach dla małżonka. W sytuacji, gdy małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego;
- sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania. Jest to kwestia niezwykle istotna z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania rodziny (szczególnie w sytuacji kiedy małżonkowie są ze sobą skłóceni), dlatego porozumienie małżonków co do sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania jest jak najbardziej pożądane. Na wniosek jednego z małżonków sąd może orzec o eksmisji małżonka, który uniemożliwia wspólne zamieszkanie; podziale majątku wspólnego. Jest to możliwe, tylko wtedy, gdy nie spowolni to postępowania rozwodowego i zależy od decyzji sądu.
Adwokat specjalizujący się w prawie rodzinnym będzie pomocny przy rozwodzie.